Rọ bơm là thiết bị được lắp ở đầu hút của máy bơm, có chức năng giữ nước trong đường ống hút, ngăn dòng nước chảy ngược về nguồn và hạn chế rác, cặn hoặc tạp chất lớn đi vào máy bơm. Rọ bơm thường được sử dụng trong hệ thống cấp nước, bơm nước từ bể chứa, hồ, sông, giếng và các hệ thống tưới tiêu.

Rọ bơm còn được gọi là van chân, van một chiều rọ bơm hoặc Foot Valve. Về cấu tạo, rọ bơm thường kết hợp giữa van một chiều và lưới lọc, nhờ đó vừa duy trì nước trong đường ống hút vừa hạn chế vật thể lớn đi vào máy bơm.

Rọ bơm là gì?

Rọ bơm là một loại van một chiều được lắp ở cuối đường ống hút, thường đặt chìm trong nguồn nước. Phía dưới hoặc xung quanh van có một bộ phận dạng lưới gọi là rọ lọc.

Khi máy bơm hoạt động, áp suất hút tạo điều kiện để cửa van mở và nước đi qua lưới lọc vào đường ống. Khi máy bơm dừng, cửa van đóng lại để hạn chế nước trong đường ống hút chảy ngược về nguồn.

Nhờ đó, rọ bơm giúp đường ống hút duy trì trạng thái chứa nước trong những điều kiện phù hợp, hỗ trợ quá trình mồi và khởi động lại máy bơm.

Rọ bơm tiếng Anh là gì?

Rọ bơm trong tiếng Anh thường được gọi là Foot Valve hoặc Foot Valve with Strainer.

Trong tài liệu kỹ thuật, tùy cấu tạo và nhà sản xuất, sản phẩm cũng có thể được mô tả là Foot Check Valve hoặc Foot Valve Strainer.

Cấu tạo rọ bơm

Một rọ bơm thông thường gồm các bộ phận chính sau:

Bộ phận	Chức năng
Thân rọ bơm	Bao bọc cơ cấu van và kết nối với đường ống hút.
Cửa van	Đóng hoặc mở dòng nước đi qua rọ bơm.
Đĩa van	Di chuyển theo chênh lệch áp suất để thực hiện đóng mở.
Lò xo	Có thể được sử dụng trên một số thiết kế để hỗ trợ đóng van.
Lưới lọc	Giữ lại rác, lá cây, cặn và các vật thể có kích thước lớn.
Gioăng làm kín	Hỗ trợ tạo độ kín khi van đóng.
Đầu kết nối	Kết nối rọ bơm với đường ống hút.

Nguyên lý hoạt động của rọ bơm

Khi máy bơm hoạt động

Khi máy bơm tạo lực hút, áp suất phía trên rọ bơm giảm so với phía nguồn nước. Chênh lệch áp suất làm cơ cấu van mở, cho nước đi qua lưới lọc và vào đường ống hút.

Lưới lọc giữ lại các vật thể có kích thước lớn, giúp hạn chế chúng đi vào đường ống và máy bơm.

Khi máy bơm dừng

Khi máy bơm dừng, dòng nước có xu hướng chảy ngược về nguồn. Cơ cấu van đóng lại để hạn chế dòng chảy ngược.

Khả năng giữ nước của đường ống phụ thuộc vào độ kín của rọ bơm, tình trạng lưới lọc, đường ống và toàn bộ hệ thống hút.

Rọ bơm có tác dụng gì?

Rọ bơm thực hiện hai chức năng chính:

• Ngăn dòng nước chảy ngược: giúp giữ nước trong đường ống hút khi máy bơm dừng, trong điều kiện van làm kín tốt.
• Lọc rác và vật thể lớn: lưới lọc hạn chế lá cây, rác, đá nhỏ và các tạp chất lớn đi vào hệ thống hút.

Đây là lý do rọ bơm thường được lắp ở cuối đường ống hút, phía dưới nguồn nước.

Rọ bơm có phải van một chiều không?

Có. Về chức năng dòng chảy, rọ bơm là một dạng van một chiều được tích hợp thêm bộ phận lọc ở đầu hút.

Tuy nhiên, rọ bơm khác với van một chiều thông thường ở chỗ rọ bơm có thêm lưới lọc và được thiết kế để lắp tại đầu hút của máy bơm, thường nằm trong nguồn nước.

Tiêu chí	Rọ bơm	Van một chiều thông thường
Chức năng	Chống chảy ngược và lọc rác	Chống dòng chảy ngược
Vị trí	Thường ở cuối đường ống hút	Có thể lắp trên nhiều vị trí của đường ống
Lưới lọc	Có	Thông thường không có
Ứng dụng	Đầu hút máy bơm	Nhiều hệ thống đường ống

Phân loại rọ bơm phổ biến

Rọ bơm gang

Rọ bơm gang có thân bằng gang, thường được sử dụng trong hệ thống cấp nước, tưới tiêu và các hệ thống bơm công nghiệp. Dòng này có nhiều kích thước lớn và có thể sử dụng kiểu kết nối ren hoặc mặt bích tùy thiết kế.

Rọ bơm inox

Rọ bơm inox thường được chế tạo từ inox 304 hoặc inox 316. Sản phẩm phù hợp với các môi trường yêu cầu khả năng chống ăn mòn cao hơn tùy điều kiện sử dụng.

Rọ bơm đồng

Rọ bơm đồng thường được sử dụng cho các hệ thống đường ống kích thước nhỏ, cấp nước và một số ứng dụng dân dụng hoặc công nghiệp nhẹ.

Rọ bơm nhựa

Rọ bơm nhựa có thể được sản xuất từ PVC, UPVC hoặc các vật liệu nhựa kỹ thuật khác. Loại này thường được sử dụng trong hệ thống nước và một số môi trường hóa chất phù hợp với vật liệu.

Rọ bơm inox 304 và inox 316

Tiêu chí	Inox 304	Inox 316
Khả năng chống ăn mòn	Tốt trong nhiều môi trường thông thường	Cao hơn trong một số môi trường ăn mòn
Ứng dụng	Nước sạch, công nghiệp thông thường	Một số môi trường yêu cầu khả năng chống ăn mòn cao hơn
Chi phí	Thường thấp hơn	Thường cao hơn

Không nên lựa chọn inox 304 hoặc 316 chỉ dựa trên tên vật liệu. Cần xem xét môi chất, nhiệt độ, nồng độ hóa chất và điều kiện thực tế của hệ thống.

Rọ bơm nối ren

Rọ bơm nối ren thường được sử dụng cho đường ống có kích thước nhỏ như DN15, DN20, DN25, DN32, DN40 và DN50 tùy sản phẩm.

Kiểu kết nối ren giúp lắp đặt tương đối thuận tiện, phù hợp với các hệ thống bơm nước dân dụng, máy bơm nhỏ và một số hệ thống công nghiệp.

Rọ bơm mặt bích

Rọ bơm mặt bích thường được sử dụng cho đường ống có kích thước lớn hơn. Kết nối mặt bích giúp liên kết chắc chắn và thuận tiện cho việc tháo lắp khi bảo trì.

Rọ bơm mặt bích có thể được chế tạo từ gang, gang cầu, inox hoặc vật liệu khác tùy model.

Rọ bơm lưới inox

Rọ bơm lưới inox sử dụng lưới lọc bằng inox nhằm tăng khả năng chống ăn mòn và phù hợp với các môi trường cần vật liệu lưới bền hơn. Kích thước mắt lưới cần được lựa chọn phù hợp với yêu cầu lọc và khả năng hút của máy bơm.

Các kích thước rọ bơm phổ biến

DN	Kích thước đường ống tham khảo	Ứng dụng
DN15	1/2″	Máy bơm nhỏ, hệ thống dân dụng
DN20	3/4″	Cấp nước, máy bơm nhỏ
DN25	1″	Đường ống hút nhỏ
DN32	1 1/4″	Hệ thống bơm nước
DN40	1 1/2″	Đường ống hút
DN50	2″	Máy bơm và cấp nước
DN65	2 1/2″	Hệ thống công nghiệp
DN80	3″	Đường ống hút lớn
DN100	4″	Hệ thống bơm công nghiệp
DN125	5″	Đường ống lớn
DN150	6″	Trạm bơm, cấp nước
DN200	8″	Hệ thống bơm công suất lớn
DN250	10″	Đường ống hút lớn
DN300	12″	Hệ thống công nghiệp lớn

Rọ bơm được sử dụng ở đâu?

• Hệ thống bơm cấp nước.
• Bơm nước từ bể chứa.
• Bơm nước từ hồ, ao, sông và nguồn nước mặt.
• Hệ thống tưới tiêu nông nghiệp.
• Hệ thống xử lý nước.
• Trạm bơm công nghiệp.
• Hệ thống tuần hoàn nước.
• Hệ thống cấp nước cho nhà máy.
• Các hệ thống sử dụng máy bơm có đường ống hút từ nguồn chứa chất lỏng.

Rọ bơm nên lắp ở đâu?

Rọ bơm thường được lắp ở đầu cuối của đường ống hút, đặt trong nguồn nước hoặc bể chứa. Vị trí này cho phép rọ bơm giữ nước trong đường ống và hạn chế rác đi vào máy bơm.

Khoảng cách giữa rọ bơm và đáy bể hoặc đáy nguồn nước cần được xem xét để tránh hút bùn, cặn và rác lắng dưới đáy. Đồng thời cần đảm bảo rọ bơm luôn nằm trong điều kiện ngập nước phù hợp với thiết kế hệ thống.

Cách chọn rọ bơm phù hợp

1. Xác định kích thước đường ống: chọn DN phù hợp với đường kính đường ống hút.
2. Kiểm tra lưu lượng máy bơm: lựa chọn rọ bơm không làm hạn chế đáng kể khả năng hút của hệ thống.
3. Chọn vật liệu: gang, inox, đồng hoặc nhựa tùy môi trường.
4. Kiểm tra kiểu kết nối: ren hoặc mặt bích.
5. Chọn kích thước lưới: phù hợp với nguồn nước và yêu cầu bảo vệ máy bơm.
6. Kiểm tra áp suất: lựa chọn theo điều kiện làm việc của hệ thống.
7. Kiểm tra môi chất: đặc biệt khi bơm nước có hóa chất hoặc chất lỏng có tính ăn mòn.
8. Kiểm tra kích thước tổng thể: đảm bảo rọ có thể lắp đặt và bảo trì thuận tiện.

Rọ bơm có làm giảm lưu lượng máy bơm không?

Rọ bơm có thể tạo ra tổn thất áp suất trên đường hút, đặc biệt khi lưới lọc nhỏ, lưới bị bẩn hoặc kích thước rọ không phù hợp với lưu lượng yêu cầu.

Vì vậy, khi lựa chọn rọ bơm cần quan tâm đến diện tích lưới lọc và điều kiện hút của máy bơm. Không nên chỉ lựa chọn rọ theo đúng DN đường ống mà bỏ qua lưu lượng thực tế.

Rọ bơm bị nghẹt phải làm sao?

Khi lưới rọ bơm bị bám rác hoặc cặn, tiết diện dòng chảy giảm và có thể làm tăng tổn thất trên đường hút. Một số dấu hiệu có thể xuất hiện như máy bơm hút yếu, lưu lượng giảm hoặc hoạt động không ổn định.

Cách xử lý thông thường:

• Dừng máy bơm và đảm bảo hệ thống an toàn trước khi kiểm tra.
• Tháo rọ bơm theo quy trình bảo trì.
• Vệ sinh lưới lọc và loại bỏ rác, cặn.
• Kiểm tra cửa van và gioăng làm kín.
• Kiểm tra tình trạng ăn mòn hoặc hư hỏng của rọ.
• Lắp lại và kiểm tra khả năng giữ nước trước khi vận hành.

Rọ bơm và van một chiều khác nhau như thế nào?

Tiêu chí	Rọ bơm	Van một chiều
Chống dòng chảy ngược	Có	Có
Lọc rác	Có lưới lọc	Thông thường không
Vị trí sử dụng	Đầu hút máy bơm	Nhiều vị trí trên đường ống
Mục đích chính	Giữ nước + lọc rác	Ngăn dòng chảy ngược

Rọ bơm và van chân có giống nhau không?

Trong lĩnh vực cấp nước và máy bơm, rọ bơm thường được gọi là van chân. Hai tên gọi này thường chỉ cùng một nhóm thiết bị: van một chiều được tích hợp lưới lọc và lắp ở cuối đường ống hút.

Lưu ý khi lắp đặt rọ bơm

• Đảm bảo rọ bơm được đặt chìm trong nguồn nước theo yêu cầu của hệ thống.
• Không đặt rọ quá sát đáy bể để hạn chế hút bùn và cặn.
• Kiểm tra đúng kích thước kết nối với đường ống hút.
• Đảm bảo mối nối kín để tránh không khí lọt vào đường ống hút.
• Kiểm tra lưới lọc trước khi vận hành.
• Không để rọ bơm tiếp xúc trực tiếp với lượng rác lớn có thể gây tắc nghẽn.
• Đảm bảo đường ống hút được bố trí phù hợp để hạn chế túi khí.
• Sau khi lắp đặt cần kiểm tra khả năng mồi và giữ nước của hệ thống.

Rọ bơm giá bao nhiêu?

Giá rọ bơm phụ thuộc vào kích thước DN, vật liệu, kiểu kết nối, áp suất, loại lưới lọc và thương hiệu.

Rọ bơm đồng nối ren DN20 hoặc DN25 sẽ có cấu hình và mức giá khác với rọ bơm inox DN100 hoặc rọ bơm gang mặt bích DN150. Vì vậy, để báo giá chính xác cần xác định DN, vật liệu, kiểu kết nối và lưu lượng máy bơm.

Mua rọ bơm ở đâu?

Khi mua rọ bơm, cần kiểm tra vật liệu thân, vật liệu lưới, kích thước mắt lưới, kiểu kết nối, kích thước DN và điều kiện làm việc của máy bơm.

DTA VIET NAM EQUIPMENT MATERIAL JSC cung cấp các dòng rọ bơm phục vụ hệ thống cấp nước, máy bơm, xử lý nước và đường ống công nghiệp. Sản phẩm có thể được lựa chọn theo DN, vật liệu, kiểu kết nối, áp suất và yêu cầu lọc.

FAQ – Câu hỏi thường gặp về rọ bơm

Rọ bơm là gì?

Rọ bơm là van một chiều có tích hợp lưới lọc, thường được lắp ở cuối đường ống hút của máy bơm để ngăn dòng nước chảy ngược và hạn chế rác đi vào máy bơm.

Rọ bơm tiếng Anh là gì?

Rọ bơm thường được gọi là Foot Valve hoặc Foot Valve with Strainer.

Rọ bơm có phải van một chiều không?

Có. Rọ bơm về bản chất là một dạng van một chiều được tích hợp thêm lưới lọc.

Rọ bơm có tác dụng gì?

Rọ bơm có hai chức năng chính là hạn chế nước chảy ngược về nguồn khi máy bơm dừng và lọc rác, vật thể lớn trước khi nước đi vào đường ống hút.

Rọ bơm lắp ở đâu?

Rọ bơm thường được lắp ở cuối đường ống hút và đặt trong nguồn nước hoặc bể chứa.

Rọ bơm có những vật liệu nào?

Các loại phổ biến gồm rọ bơm gang, rọ bơm inox, rọ bơm đồng và rọ bơm nhựa.

Rọ bơm có những kích thước nào?

Rọ bơm có nhiều kích thước như DN15, DN20, DN25, DN32, DN40, DN50, DN65, DN80, DN100, DN150, DN200 và lớn hơn tùy sản phẩm.

Rọ bơm có làm giảm lưu lượng không?

Có thể. Lưới lọc tạo ra tổn thất áp suất trên đường hút. Nếu lưới bị nghẹt hoặc rọ có kích thước không phù hợp với lưu lượng, tổn thất có thể tăng đáng kể.

Kết luận

Rọ bơm là thiết bị quan trọng trong hệ thống hút nước của máy bơm, kết hợp chức năng van một chiều và lọc rác. Thiết bị giúp hạn chế dòng nước chảy ngược khi máy bơm dừng và bảo vệ đường ống hút khỏi các vật thể lớn trong nguồn nước.

Khi lựa chọn rọ bơm, cần quan tâm đến DN, lưu lượng máy bơm, vật liệu, kiểu kết nối, kích thước lưới lọc, áp suất và điều kiện nguồn nước. Đối với hệ thống công nghiệp hoặc máy bơm công suất lớn, việc lựa chọn đúng kích thước rọ và diện tích lưới lọc có ý nghĩa quan trọng đối với tổn thất trên đường hút và hiệu quả vận hành của toàn hệ thống.