Van cổng gang là gì?

Van cổng gang là loại van đóng mở dòng chảy bằng cánh van dạng cổng, có thân van được chế tạo từ gang. Van thường được sử dụng trong các hệ thống cấp nước, xử lý nước, phòng cháy chữa cháy và đường ống công nghiệp.

Van cổng gang còn được gọi là van cửa gang, van cổng bằng gang hoặc gang gate valve. Khi vận hành tay quay hoặc hộp số, ty van nâng hoặc hạ cánh van để thực hiện đóng hoặc mở dòng lưu chất.

• Van cổng: Gate Valve.
• Van cổng gang: Gate Valve có thân van và các bộ phận chính sử dụng vật liệu gang theo thiết kế.
• Cánh van: Bộ phận di chuyển lên xuống để đóng hoặc mở dòng chảy.
• Ty van: Truyền chuyển động từ bộ phận vận hành đến cánh van.
• Kiểu kết nối: Phổ biến là mặt bích đối với các kích thước đường ống lớn.

Van cổng gang chủ yếu được sử dụng cho chức năng đóng hoàn toàn hoặc mở hoàn toàn. Van không được thiết kế để điều tiết lưu lượng liên tục trong thời gian dài.

Cấu tạo van cổng gang

1. Thân van

Thân van cổng gang là bộ phận chịu áp lực chính, thường được chế tạo từ gang xám hoặc gang cầu tùy dòng sản phẩm. Hai đầu thân van có thể được thiết kế dạng mặt bích để kết nối với đường ống.

2. Cánh van

Cánh van có nhiệm vụ đóng hoặc mở dòng chảy. Tùy thiết kế, cánh van có thể được bọc cao su EPDM hoặc sử dụng kết cấu kim loại để tạo bề mặt làm kín.

3. Ty van

Ty van kết nối cánh van với bộ phận vận hành. Tùy thiết kế, van có thể sử dụng ty nổi hoặc ty chìm.

4. Nắp van

Nắp van được lắp phía trên thân van, có nhiệm vụ bảo vệ cơ cấu bên trong và giữ các bộ phận như ty van, gioăng và cơ cấu làm kín.

5. Gioăng làm kín

Gioăng có nhiệm vụ hạn chế rò rỉ tại vị trí giữa thân và nắp van cũng như khu vực ty van. Vật liệu gioăng được lựa chọn theo môi trường, nhiệt độ và thiết kế của từng model.

6. Bộ phận vận hành

Van cổng gang có thể vận hành bằng tay quay hoặc hộp số. Đối với các kích thước lớn, hộp số thường được sử dụng để hỗ trợ tạo mô-men vận hành phù hợp.

Nguyên lý hoạt động van cổng gang

Van cổng gang hoạt động dựa trên chuyển động nâng hạ của cánh van theo phương thẳng đứng.

• Mở van: Xoay tay quay hoặc bộ truyền động theo chiều mở, ty van nâng cánh van lên.
• Đóng van: Xoay theo chiều ngược lại, cánh van hạ xuống và ngăn dòng lưu chất.
• Mở hoàn toàn: Cánh van được nâng lên khỏi đường đi chính của dòng chảy.
• Đóng hoàn toàn: Cánh van ép vào bề mặt làm kín để cô lập dòng chảy.

Van cổng gang có dùng để điều tiết lưu lượng không?

Van cổng gang phù hợp nhất với chức năng đóng/mở đường ống. Không nên sử dụng van ở trạng thái mở một phần để điều tiết lưu lượng liên tục vì dòng chảy có thể gây rung động, mài mòn và ảnh hưởng đến khả năng làm kín của van.

Thông số kỹ thuật van cổng gang

Thông số	Chi tiết
Tên sản phẩm	Van cổng gang
Tên tiếng Anh	Cast Iron Gate Valve / Ductile Iron Gate Valve
Kích thước	DN40 – DN600 hoặc lớn hơn tùy model
Vật liệu thân	Gang xám hoặc gang cầu tùy sản phẩm
Vật liệu cánh	Gang, gang cầu, inox hoặc cánh bọc cao su tùy model
Vật liệu ty	Inox hoặc vật liệu phù hợp tùy thiết kế
Kiểu van	Van cổng / van cửa
Kiểu kết nối	Mặt bích
Kiểu vận hành	Tay quay hoặc hộp số
Áp suất làm việc	PN10, PN16, PN25 hoặc tùy model
Tiêu chuẩn mặt bích	DIN, EN, JIS, ASME/ANSI hoặc tiêu chuẩn khác tùy sản phẩm
Kiểu ty	Ty nổi hoặc ty chìm
Vật liệu gioăng	EPDM, NBR, PTFE hoặc vật liệu khác tùy model
Môi trường sử dụng	Nước sạch, nước thô, nước thải và các môi trường phù hợp với vật liệu
Nhiệt độ làm việc	Phụ thuộc vật liệu gioăng và thiết kế của từng model
Xuất xứ	Đài Loan, Trung Quốc, Hàn Quốc, Malaysia, Italia, Việt Nam hoặc tùy thương hiệu

Lưu ý: Thông số áp suất, vật liệu, kích thước và tiêu chuẩn kết nối có thể khác nhau giữa các nhà sản xuất. Cần kiểm tra catalogue của đúng model trước khi lựa chọn.

Đặc điểm nổi bật của van cổng gang

• Thân van được chế tạo từ gang xám hoặc gang cầu tùy dòng sản phẩm.
• Kết cấu chắc chắn, phù hợp với hệ thống đường ống nước.
• Thiết kế mặt bích thuận tiện cho các hệ thống đường ống công nghiệp và cấp nước.
• Có nhiều kích thước từ đường ống nhỏ đến đường ống lớn.
• Khi mở hoàn toàn, cánh van được nâng khỏi đường đi chính của dòng chảy.
• Có thể lựa chọn ty nổi hoặc ty chìm tùy yêu cầu lắp đặt.
• Các model kích thước lớn có thể sử dụng hộp số để hỗ trợ vận hành.

Ưu điểm của van cổng gang

• Độ bền tốt: Kết cấu gang phù hợp với nhiều hệ thống cấp nước và công nghiệp.
• Đa dạng kích thước: Có nhiều lựa chọn từ DN nhỏ đến DN lớn.
• Phù hợp đường ống lớn: Kiểu kết nối mặt bích giúp thuận tiện khi lắp đặt trên hệ thống đường ống có đường kính lớn.
• Dòng chảy tương đối thông thoáng: Khi van mở hoàn toàn, cánh van nằm ngoài đường đi chính của dòng lưu chất.
• Dễ vận hành: Có thể sử dụng tay quay hoặc hộp số tùy kích thước.
• Ứng dụng rộng: Phù hợp với nhiều hệ thống nước và các môi trường được xác định phù hợp với vật liệu van.

Hạn chế của van cổng gang

• Không phù hợp để điều tiết lưu lượng liên tục.
• Khối lượng có thể lớn hơn một số dòng van bằng vật liệu khác.
• Gang cần được lựa chọn và bảo vệ phù hợp khi sử dụng trong môi trường có tính ăn mòn.
• Đối với kích thước lớn, cần tính toán không gian lắp đặt và phương án vận hành.
• Khả năng chịu áp suất và nhiệt độ phụ thuộc vào loại gang, thiết kế và tiêu chuẩn của từng model.

Ứng dụng của van cổng gang

Van cổng gang được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống đường ống cần đóng mở và cô lập dòng chảy.

• Hệ thống cấp nước sạch.
• Nhà máy xử lý nước.
• Hệ thống cấp nước đô thị.
• Đường ống nước thô.
• Hệ thống xử lý nước thải phù hợp với vật liệu.
• Hệ thống phòng cháy chữa cháy khi van đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn và chứng nhận theo yêu cầu dự án.
• Hệ thống đường ống trong nhà máy và khu công nghiệp.
• Hệ thống tưới tiêu và cấp nước nông nghiệp.

Phân loại van cổng gang phổ biến

Van cổng gang ty nổi

Van cổng gang ty nổi có ty van di chuyển lên xuống cùng với quá trình đóng mở. Vị trí của ty giúp người vận hành dễ dàng nhận biết trạng thái đóng hoặc mở của van.

Van cổng gang ty chìm

Van cổng gang ty chìm có ty van không nâng lên phía trên khi vận hành. Thiết kế này thường được lựa chọn khi không gian phía trên van bị giới hạn.

Van cổng gang mặt bích

Van cổng gang mặt bích sử dụng kết nối mặt bích, thường được ứng dụng cho đường ống có kích thước từ trung bình đến lớn. Tiêu chuẩn mặt bích có thể là DIN, EN, JIS, ASME/ANSI hoặc tiêu chuẩn khác tùy model.

Van cổng gang cánh cao su

Van cổng gang cánh cao su có cánh van được phủ hoặc bao bọc bằng vật liệu đàn hồi như EPDM hoặc NBR tùy sản phẩm. Đây là thiết kế phổ biến trong các hệ thống cấp nước.

Các kích thước van cổng gang phổ biến

Kích thước	Đường kính danh nghĩa tương đương
DN40	1 1/2 inch
DN50	2 inch
DN65	2 1/2 inch
DN80	3 inch
DN100	4 inch
DN125	5 inch
DN150	6 inch
DN200	8 inch
DN250	10 inch
DN300	12 inch
DN350	14 inch
DN400	16 inch
DN500	20 inch
DN600	24 inch

Kết luận

Van cổng gang là dòng van được sử dụng phổ biến trong hệ thống cấp nước, xử lý nước, phòng cháy chữa cháy và nhiều hệ thống đường ống công nghiệp. Với kết cấu chắc chắn, đa dạng kích thước và khả năng kết nối mặt bích, van phù hợp cho nhiệm vụ đóng mở và cô lập dòng chảy.

Khi lựa chọn van cổng gang, cần xác định chính xác DN đường ống, gang xám hay gang cầu, ty nổi hay ty chìm, cánh cao su hay cánh kim loại, áp suất PN, tiêu chuẩn mặt bích, môi trường và nhiệt độ làm việc để lựa chọn đúng sản phẩm cho hệ thống.