Van bướm điều khiển điện là dòng van bướm sử dụng bộ truyền động điện (Electric Actuator) để đóng, mở hoặc điều tiết dòng chảy trong đường ống. Thay vì vận hành bằng tay gạt hoặc tay quay, van được điều khiển bằng tín hiệu điện, phù hợp với các hệ thống cần tự động hóa, điều khiển từ xa hoặc kết nối với tủ điện, PLC, BMS.

Van bướm điều khiển điện được sử dụng phổ biến trong hệ thống cấp thoát nước, HVAC, xử lý nước, PCCC, sản xuất công nghiệp, khí nén và nhiều hệ thống đường ống tự động hóa khác.

Van bướm điều khiển điện là gì?

Van bướm điều khiển điện (Electric Actuated Butterfly Valve / Motorized Butterfly Valve) là tổ hợp gồm van bướm và bộ điều khiển điện. Khi nhận tín hiệu điều khiển, động cơ điện tạo mô-men xoắn làm trục van quay khoảng 90°, từ đó làm đĩa van xoay theo để đóng hoặc mở dòng lưu chất.

Đây là một giải pháp tự động hóa van tương đối gọn, dễ tích hợp vào hệ thống điều khiển trung tâm và phù hợp với nhiều kích thước đường ống.

Cấu tạo van bướm điều khiển điện

Một bộ van bướm điều khiển điện thông thường gồm các bộ phận chính:

1. Thân van bướm

Thân van là phần chịu áp lực và kết nối trực tiếp với đường ống. Vật liệu phổ biến gồm gang, gang cầu, inox hoặc các vật liệu khác tùy model.

2. Đĩa van

Đĩa van nằm bên trong thân và quay quanh trục. Khi đĩa quay vuông góc với dòng chảy, van đóng; khi đĩa quay song song với dòng chảy, van mở.

3. Gioăng làm kín

Gioăng có nhiệm vụ tạo độ kín giữa đĩa và thân van. Một số vật liệu thường gặp là EPDM, NBR, PTFE hoặc vật liệu chuyên dụng khác tùy thiết kế.

4. Trục van

Trục truyền mô-men xoắn từ bộ truyền động điện xuống đĩa van.

5. Bộ điều khiển điện

Bộ actuator điện tạo chuyển động quay để vận hành van. Tùy model, actuator có thể sử dụng nguồn AC220V, AC380V, DC24V hoặc điện áp khác.

6. Công tắc hành trình

Công tắc hành trình xác định vị trí đóng/mở của van và giúp actuator dừng tại vị trí cài đặt.

7. Bộ điều khiển và tín hiệu phản hồi

Một số actuator có thể tích hợp công tắc báo vị trí, tín hiệu phản hồi hoặc module điều khiển tùy cấu hình. Với hệ thống tự động hóa nâng cao, actuator có thể nhận tín hiệu điều khiển từ PLC, BMS hoặc bộ điều khiển trung tâm.

Nguyên lý hoạt động của van bướm điều khiển điện

Van hoạt động dựa trên chuyển động xoay của actuator điện:

1. Cấp nguồn điện cho bộ điều khiển.
2. Actuator nhận lệnh đóng hoặc mở.
3. Động cơ điện tạo mô-men xoắn.
4. Cơ cấu truyền động truyền chuyển động đến trục van.
5. Trục làm đĩa van xoay theo góc tương ứng.
6. Khi đạt vị trí đóng hoặc mở, công tắc hành trình hoặc hệ thống điều khiển sẽ dừng actuator.

Với loại ON/OFF, van thường vận hành theo hai trạng thái chính là đóng và mở. Với actuator và bộ điều khiển phù hợp, một số cấu hình có thể điều khiển van theo tín hiệu tỷ lệ để thay đổi độ mở.

Van bướm điều khiển điện dùng để làm gì?

Van được sử dụng để:

• Tự động đóng/mở đường ống.
• Điều khiển dòng nước và một số loại lưu chất phù hợp.
• Điều khiển van từ xa.
• Kết nối với tủ điện điều khiển.
• Tích hợp PLC, BMS hoặc hệ thống SCADA tùy cấu hình.
• Tự động hóa hệ thống cấp nước và xử lý nước.
• Điều khiển lưu lượng trong một số hệ thống sử dụng actuator và van phù hợp.

Phân loại van bướm điều khiển điện

Van bướm gang điều khiển điện

Van bướm gang điều khiển điện thường được sử dụng trong hệ thống nước sạch, nước kỹ thuật, HVAC, xử lý nước và các ứng dụng công nghiệp phù hợp với vật liệu gioăng và đĩa van.

Van bướm inox điều khiển điện

Van bướm inox điều khiển điện có thân hoặc các bộ phận tiếp xúc lưu chất bằng inox tùy thiết kế. Loại này thường được lựa chọn khi yêu cầu cao hơn về khả năng chống ăn mòn hoặc vệ sinh.

Van bướm wafer điều khiển điện

Van bướm wafer có thiết kế kẹp giữa hai mặt bích đường ống, có ưu điểm là kết cấu gọn và thường được sử dụng trong các hệ thống đường ống có không gian lắp đặt hạn chế.

Van bướm lug điều khiển điện

Van bướm lug có các tai ren trên thân van để liên kết với hệ thống đường ống. Tùy thiết kế, loại này có thể thuận tiện cho một số cấu hình lắp đặt và bảo trì.

Van bướm mặt bích điều khiển điện

Van bướm mặt bích được kết nối trực tiếp với mặt bích đường ống. Loại này thường được lựa chọn cho các hệ thống có kích thước lớn hoặc yêu cầu kết nối mặt bích.

Phân loại actuator điện của van bướm

Actuator điện ON/OFF

Đây là loại phổ biến cho nhu cầu đóng/mở tự động. Tín hiệu điều khiển thường tập trung vào hai trạng thái đóng và mở, tùy thiết kế mạch điện.

Actuator điện điều khiển tuyến tính

Loại actuator này cho phép điều khiển nhiều vị trí mở khác nhau khi kết hợp với van và bộ điều khiển tương thích. Tín hiệu có thể là dạng analog như 4–20 mA hoặc 0–10 V tùy model.

Actuator điện có tín hiệu phản hồi

Actuator có thể cung cấp tín hiệu phản hồi trạng thái để hệ thống điều khiển biết van đang ở vị trí đóng, mở hoặc vị trí tương ứng.

Thông số kỹ thuật van bướm điều khiển điện

Thông số	Đặc điểm
Tên sản phẩm	Van bướm điều khiển điện
Tiếng Anh	Electric Actuated Butterfly Valve
Kích thước	DN50 – DN600 hoặc lớn hơn tùy model
Kiểu kết nối	Wafer, Lug, mặt bích
Vật liệu thân	Gang, gang cầu, inox hoặc vật liệu tùy model
Vật liệu đĩa	Inox, gang cầu phủ, thép hoặc vật liệu khác tùy model
Gioăng	EPDM, NBR, PTFE hoặc vật liệu tương ứng
Điện áp	DC24V, AC220V, AC380V hoặc tùy actuator
Điều khiển	ON/OFF hoặc điều khiển tỷ lệ tùy actuator
Áp suất	PN10, PN16, PN25 hoặc theo model
Tiêu chuẩn	DIN, EN, JIS, ANSI/ASME hoặc tiêu chuẩn của nhà sản xuất
Môi trường sử dụng	Nước, nước kỹ thuật và lưu chất phù hợp với vật liệu van

Lưu ý: Thông số thực tế cần được đối chiếu theo đúng model van và actuator. Không nên lựa chọn actuator chỉ dựa vào DN vì mô-men yêu cầu còn phụ thuộc vào thiết kế van, áp suất, lưu chất và điều kiện vận hành.

Ưu điểm của van bướm điều khiển điện

• Tự động hóa quá trình đóng/mở van.
• Có thể điều khiển từ xa.
• Dễ kết nối với tủ điện và hệ thống điều khiển.
• Kết cấu tương đối gọn so với nhiều loại van điều khiển khác.
• Phù hợp với nhiều kích thước đường ống.
• Không cần hệ thống khí nén riêng như van bướm điều khiển khí nén.
• Có thể lựa chọn actuator ON/OFF hoặc điều khiển tỷ lệ tùy nhu cầu.

Nhược điểm của van bướm điều khiển điện

• Cần nguồn điện phù hợp để actuator hoạt động.
• Thời gian đóng/mở thường không nhanh bằng một số hệ thống khí nén.
• Actuator cần được lựa chọn đúng mô-men xoắn.
• Không phải mọi actuator đều phù hợp với điều khiển tuyến tính.
• Trong môi trường đặc biệt cần kiểm tra cấp bảo vệ và điều kiện nhiệt độ của actuator.

Van bướm điều khiển điện khác gì van bướm điều khiển khí nén?

Tiêu chí	Van bướm điều khiển điện	Van bướm điều khiển khí nén
Nguồn năng lượng	Điện	Khí nén
Điều khiển từ xa	Có	Có
Hệ thống phụ trợ	Cần nguồn điện và mạch điều khiển phù hợp	Cần nguồn khí, van điện từ và thiết bị khí nén phù hợp
Tốc độ vận hành	Phụ thuộc actuator	Thường có khả năng vận hành nhanh
Ứng dụng	Cấp nước, HVAC, xử lý nước, tự động hóa	Tự động hóa công nghiệp, dây chuyền yêu cầu tốc độ vận hành

Van bướm điều khiển điện DN50, DN65, DN80, DN100, DN150, DN200

Van bướm điều khiển điện được sản xuất với nhiều kích thước để đáp ứng các hệ thống đường ống khác nhau.

DN	Kích thước quy đổi thông dụng	Ứng dụng tham khảo
DN50	2″	Đường ống nhỏ
DN65	2 1/2″	Cấp nước, HVAC
DN80	3″	Cấp nước, xử lý nước
DN100	4″	Hệ thống công nghiệp
DN125	5″	Đường ống kỹ thuật
DN150	6″	Cấp nước, HVAC, xử lý nước
DN200	8″	Hệ thống đường ống lớn
DN250	10″	Hệ thống công nghiệp
DN300	12″	Đường ống công suất lớn

Ứng dụng của van bướm điều khiển điện

Hệ thống cấp nước

Van được sử dụng để tự động đóng/mở các tuyến ống cấp nước, trạm bơm, bể chứa và hệ thống phân phối.

Hệ thống xử lý nước

Ứng dụng trong hệ thống nước sạch, nước kỹ thuật, xử lý nước thải và các dây chuyền cần tự động hóa van.

Hệ thống HVAC

Van có thể được sử dụng trong đường ống nước lạnh, nước giải nhiệt và các hệ thống HVAC phù hợp với thông số của van.

Nhà máy và dây chuyền sản xuất

Van có thể kết nối với tủ điều khiển hoặc PLC để tự động hóa việc đóng/mở dòng lưu chất trong dây chuyền.

Hệ thống PCCC

Van bướm điều khiển điện có thể xuất hiện trong một số hệ thống PCCC tùy thiết kế. Khi sử dụng cho PCCC cần lựa chọn đúng loại van, actuator, tiêu chuẩn và chứng nhận theo yêu cầu của công trình; không nên mặc định mọi van bướm điều khiển điện đều phù hợp cho PCCC.

Cách lựa chọn van bướm điều khiển điện

Để lựa chọn đúng sản phẩm, cần xác định các thông số sau:

1. Kích thước đường ống: xác định DN thực tế.
2. Kiểu kết nối: wafer, lug hoặc mặt bích.
3. Áp suất làm việc: xác định PN/Class theo hệ thống.
4. Lưu chất: nước, khí, hóa chất hoặc lưu chất khác.
5. Vật liệu: chọn thân, đĩa và gioăng phù hợp.
6. Nguồn điện: AC220V, AC380V, DC24V hoặc nguồn khác.
7. Kiểu điều khiển: ON/OFF hoặc điều khiển tỷ lệ.
8. Mô-men xoắn: chọn actuator đáp ứng yêu cầu vận hành của van.
9. Tín hiệu điều khiển: kiểm tra loại tín hiệu từ tủ điện hoặc PLC.
10. Môi trường lắp đặt: kiểm tra nhiệt độ, độ ẩm, bụi, nước và cấp bảo vệ actuator.

Hướng dẫn lắp đặt van bướm điều khiển điện

1. Kiểm tra DN, PN, kiểu kết nối và hướng lắp trước khi thi công.
2. Vệ sinh mặt bích và đường ống.
3. Đưa van vào đúng vị trí, tránh làm biến dạng gioăng.
4. Căn chỉnh hai mặt bích trước khi siết bulông.
5. Siết bulông đều theo thứ tự phù hợp.
6. Kiểm tra đĩa van có thể quay tự do và không va chạm bất thường.
7. Kết nối nguồn điện theo đúng sơ đồ của actuator.
8. Kiểm tra tín hiệu điều khiển và tín hiệu phản hồi nếu có.
9. Chạy thử van ở trạng thái đóng/mở trước khi đưa hệ thống vào vận hành.

Không đấu nguồn điện theo suy đoán. Sơ đồ đấu dây có thể khác nhau giữa các actuator và điện áp khác nhau, vì vậy cần thực hiện theo tài liệu kỹ thuật của đúng model.

Bảo trì van bướm điều khiển điện

• Kiểm tra tình trạng bên ngoài của actuator.
• Kiểm tra dây điện và đầu nối.
• Kiểm tra tín hiệu đóng/mở.
• Kiểm tra công tắc hành trình.
• Kiểm tra hiện tượng rung, kẹt hoặc tiếng ồn bất thường.
• Kiểm tra độ kín của van.
• Kiểm tra tình trạng gioăng và đĩa khi cần thiết.
• Đối với hệ thống quan trọng, nên lập lịch kiểm tra và chạy thử định kỳ.

Van bướm điều khiển điện giá bao nhiêu?

Giá van bướm điều khiển điện không có một mức cố định vì phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

• DN của van.
• Vật liệu thân và đĩa.
• Loại gioăng.
• Áp suất PN/Class.
• Kiểu wafer, lug hoặc mặt bích.
• Thương hiệu van.
• Thương hiệu và mô-men actuator.
• Điện áp sử dụng.
• ON/OFF hay điều khiển tỷ lệ.
• Tín hiệu phản hồi và phụ kiện đi kèm.

Do đó, để báo giá chính xác cần cung cấp tối thiểu DN + áp suất + lưu chất + kiểu kết nối + điện áp + chế độ điều khiển.

Mua van bướm điều khiển điện chính hãng ở đâu?

DTA VIET NAM EQUIPMENT MATERIAL JSC cung cấp các loại van công nghiệp và thiết bị điều khiển van cho hệ thống đường ống. Sản phẩm có thể được lựa chọn theo DN, vật liệu, tiêu chuẩn kết nối, áp suất, điện áp và yêu cầu tự động hóa.

Khi mua van bướm điều khiển điện, khách hàng nên yêu cầu đầy đủ thông tin về model, xuất xứ, catalogue, thông số actuator, điện áp, mô-men xoắn, sơ đồ đấu dây và chứng từ hàng hóa để đảm bảo sản phẩm phù hợp với hệ thống.

Thông tin liên hệ DTA Việt Nam:

• Website: dtavietnam.com
• Điện thoại: +84 961332786
• Email: kt.dtavietnam@gmail.com
• Đơn vị: CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ THIẾT BỊ DTA VIỆT NAM

Câu hỏi thường gặp về van bướm điều khiển điện

Van bướm điều khiển điện là gì?

Đây là van bướm được kết hợp với actuator điện để tự động đóng, mở hoặc điều khiển vị trí của đĩa van.

Van bướm điều khiển điện sử dụng điện áp bao nhiêu?

Các điện áp phổ biến có thể gồm DC24V, AC220V và AC380V. Tuy nhiên điện áp chính xác phải lựa chọn theo actuator cụ thể.

Van bướm điều khiển điện có điều khiển từ xa được không?

Có. Van có thể được kết nối với mạch điều khiển, tủ điện, PLC hoặc hệ thống tự động hóa nếu actuator được cấu hình tương thích.

Van bướm điều khiển điện có thể điều chỉnh lưu lượng không?

Có thể trong những cấu hình được thiết kế cho điều khiển tỷ lệ. Không nên mặc định actuator ON/OFF thông thường có khả năng điều khiển tuyến tính.

Van bướm điều khiển điện và van bướm điều khiển khí nén loại nào phù hợp?

Việc lựa chọn phụ thuộc vào nguồn năng lượng sẵn có, tốc độ vận hành yêu cầu, môi trường, hệ thống điều khiển và yêu cầu an toàn của từng công trình.

Van bướm điều khiển điện có những kích thước nào?

Có nhiều kích thước từ DN nhỏ đến DN lớn. Các size thường gặp gồm DN50, DN65, DN80, DN100, DN125, DN150, DN200, DN250 và DN300; các kích thước thực tế phụ thuộc từng nhà sản xuất.

Kết luận

Van bướm điều khiển điện là giải pháp tự động hóa đóng/mở và điều khiển dòng chảy phù hợp cho nhiều hệ thống đường ống. Ưu điểm nổi bật là khả năng điều khiển từ xa, kết nối với tủ điện và hệ thống tự động hóa, đồng thời có nhiều lựa chọn về vật liệu, kích thước, điện áp và kiểu actuator.

Để lựa chọn chính xác, cần đồng thời xem xét DN, PN/Class, vật liệu, lưu chất, kiểu kết nối, điện áp, mô-men actuator và phương thức điều khiển thay vì chỉ dựa vào kích thước đường ống.