Van bướm tín hiệu điện là loại van bướm được tích hợp hộp tín hiệu giám sát trạng thái đóng/mở, thường sử dụng trong hệ thống cấp nước, PCCC, HVAC, xử lý nước và các hệ thống đường ống công nghiệp. Thiết bị cho phép truyền trạng thái của van về tủ điều khiển, tủ báo cháy hoặc hệ thống giám sát trung tâm.

Khác với van bướm điều khiển điện, van bướm tín hiệu điện thông thường không sử dụng mô-tơ điện để tự động đóng mở van. Chức năng chính của bộ tín hiệu là giám sát vị trí đóng/mở của van và gửi tín hiệu về hệ thống điều khiển.

Van bướm tín hiệu điện là gì?

Van bướm tín hiệu điện hay còn gọi là van bướm tín hiệu giám sát, van bướm có công tắc giám sát hoặc van bướm kèm tín hiệu điện. Tiếng Anh thường gọi là Supervisory Signal Butterfly Valve, Butterfly Valve with Supervisory Switch hoặc Butterfly Valve with Tamper Switch.

Van sử dụng một đĩa van dạng cánh bướm đặt bên trong thân van. Khi xoay tay quay hoặc cần điều khiển, đĩa van quay theo để đóng hoặc mở dòng chảy. Một bộ công tắc tín hiệu được lắp trên van hoặc hộp truyền động để xác định vị trí của van.

Khi van thay đổi vị trí, công tắc sẽ thay đổi trạng thái tiếp điểm và truyền tín hiệu về hệ thống giám sát.

Cấu tạo van bướm tín hiệu điện

Một bộ van bướm tín hiệu điện thường gồm các bộ phận chính:

Bộ phận	Chức năng
Thân van	Bao quanh và bảo vệ các bộ phận bên trong, kết nối với đường ống.
Đĩa van	Đóng hoặc mở dòng chảy khi quay quanh trục.
Trục van	Truyền chuyển động từ bộ truyền động đến đĩa van.
Gioăng làm kín	Tạo độ kín giữa đĩa van và thân van.
Bộ truyền động	Thường là tay gạt hoặc hộp số tay quay tùy kích thước van.
Hộp tín hiệu	Chứa công tắc giám sát vị trí đóng/mở của van.
Công tắc tín hiệu	Thay đổi trạng thái tiếp điểm khi van được đóng hoặc mở.

Nguyên lý hoạt động của van bướm tín hiệu điện

Van bướm hoạt động theo nguyên lý xoay 1/4 vòng. Khi đĩa van quay khoảng 90°, van chuyển đổi giữa trạng thái đóng và mở.

Trong khi đó, bộ tín hiệu điện thực hiện nhiệm vụ giám sát vị trí của van. Khi van ở vị trí được thiết lập, cơ cấu bên trong hộp tín hiệu tác động lên công tắc.

1. Van ở trạng thái mở hoặc đóng theo vị trí thiết kế.
2. Cơ cấu truyền động tác động lên công tắc giám sát.
3. Tiếp điểm điện thay đổi trạng thái.
4. Tín hiệu được truyền về tủ điều khiển, tủ báo cháy hoặc hệ thống BMS/giám sát.
5. Người vận hành có thể nhận biết trạng thái của van mà không cần kiểm tra trực tiếp tại đường ống.

Cần lưu ý rằng tín hiệu điện không đồng nghĩa với điều khiển điện. Bộ tín hiệu chỉ có nhiệm vụ giám sát trạng thái, còn việc đóng hoặc mở van vẫn có thể được thực hiện bằng tay quay hoặc tay gạt tùy thiết kế.

Van bướm tín hiệu điện dùng để làm gì?

Chức năng quan trọng nhất của van là đóng mở và giám sát trạng thái van.

Đặc biệt trong hệ thống PCCC, van có thể được sử dụng để giám sát tình trạng của các van chặn trên đường ống. Khi van bị thay đổi khỏi vị trí yêu cầu, tín hiệu từ công tắc có thể được đưa về hệ thống báo cháy hoặc tủ giám sát để phát hiện tình trạng bất thường.

Trong hệ thống kỹ thuật khác, tín hiệu cũng có thể được đưa về tủ điều khiển hoặc BMS để phục vụ việc giám sát trạng thái thiết bị.

Van bướm tín hiệu điện có phải van điều khiển điện không?

Không. Đây là hai loại van có chức năng khác nhau.

Tiêu chí	Van bướm tín hiệu điện	Van bướm điều khiển điện
Chức năng chính	Giám sát trạng thái đóng/mở	Tự động đóng/mở van bằng bộ truyền động điện
Bộ phận điện	Công tắc giám sát	Motor/bộ truyền động điện
Thao tác van	Thường bằng tay	Bằng tín hiệu điều khiển điện
Tự động đóng mở	Không phải chức năng chính	Có
Giám sát trạng thái	Có	Có thể có tùy bộ điều khiển
Ứng dụng PCCC	Phổ biến	Tùy thiết kế hệ thống

Thông số kỹ thuật van bướm tín hiệu điện

Thông số	Thông tin tham khảo
Tên sản phẩm	Van bướm tín hiệu điện
Tiếng Anh	Supervisory Signal Butterfly Valve
Kiểu van	Van bướm
Kiểu tín hiệu	Công tắc giám sát trạng thái
Kiểu vận hành	Tay gạt hoặc tay quay tùy kích thước/model
Vật liệu thân	Gang, gang cầu hoặc vật liệu khác tùy model
Đĩa van	Gang cầu, inox hoặc vật liệu theo thiết kế
Gioăng	EPDM, NBR hoặc vật liệu tương thích
Kết nối	Wafer, lug hoặc mặt bích tùy model
Kích thước	DN50 – DN300 và các kích thước khác tùy nhà sản xuất
Áp suất	PN10, PN16 hoặc cấp áp suất khác tùy model
Môi chất	Nước và các môi chất phù hợp với vật liệu van
Ứng dụng	PCCC, cấp nước, HVAC, xử lý nước, hệ thống công nghiệp

Lưu ý: Thông số thực tế của công tắc, tiếp điểm, cấp bảo vệ, điện áp và dòng điện định mức phải được kiểm tra theo đúng model của nhà sản xuất. Không nên lựa chọn chỉ dựa trên DN của van.

Các kích thước van bướm tín hiệu điện phổ biến

Kích thước	Quy đổi	Ứng dụng tham khảo
DN50	2 inch	Đường ống nhỏ, hệ thống kỹ thuật
DN65	2 1/2 inch	Cấp nước, PCCC
DN80	3 inch	PCCC, HVAC
DN100	4 inch	Cấp nước, PCCC
DN125	5 inch	Đường ống công nghiệp
DN150	6 inch	Hệ thống cấp nước, PCCC
DN200	8 inch	Đường ống chính
DN250	10 inch	Hệ thống công nghiệp
DN300	12 inch	Đường ống có lưu lượng lớn

Van bướm tín hiệu điện dùng trong hệ thống PCCC

Đây là một trong những ứng dụng thường gặp của van bướm tín hiệu điện. Trong hệ thống chữa cháy bằng nước, nhiều van chặn cần được kiểm soát trạng thái để hạn chế tình trạng van bị đóng ngoài ý muốn hoặc không ở vị trí yêu cầu.

Khi được thiết kế phù hợp, công tắc giám sát trên van có thể gửi trạng thái về hệ thống báo cháy hoặc hệ thống giám sát. Người vận hành từ đó có thể nhận biết trạng thái van mà không cần trực tiếp đến vị trí lắp đặt.

Đối với công trình PCCC, cần lựa chọn van, công tắc giám sát và các thiết bị liên quan theo hồ sơ thiết kế, tiêu chuẩn áp dụng và yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Không nên mặc định mọi van bướm có công tắc đều đáp ứng một chứng nhận hoặc tiêu chuẩn PCCC cụ thể.

Van bướm tín hiệu điện DN100

Van bướm tín hiệu điện DN100 tương đương kích thước danh nghĩa 4 inch, là kích thước thường gặp trong các hệ thống đường ống cấp nước, PCCC và HVAC.

Khi lựa chọn DN100, ngoài kích thước đường ống cần kiểm tra:

• Kiểu kết nối wafer, lug hoặc mặt bích.
• Tiêu chuẩn mặt bích nếu sử dụng loại mặt bích.
• Áp suất làm việc.
• Vật liệu thân, đĩa và gioăng.
• Loại công tắc giám sát.
• Kiểu tiếp điểm và sơ đồ đấu dây.
• Không gian lắp đặt và khả năng bảo trì.

Van bướm tín hiệu điện DN150

Van bướm tín hiệu điện DN150 có kích thước danh nghĩa 6 inch, thường được sử dụng trên các tuyến ống có đường kính lớn hơn trong hệ thống cấp nước, PCCC, HVAC và xử lý nước.

Đối với DN150, bộ truyền động thường sử dụng hộp số tay quay thay vì tay gạt. Bộ công tắc giám sát được liên kết với cơ cấu truyền động để theo dõi vị trí của van.

Ưu điểm của van bướm tín hiệu điện

• Có khả năng giám sát trạng thái đóng/mở của van.
• Hỗ trợ quản lý hệ thống từ tủ điều khiển hoặc hệ thống giám sát.
• Cấu tạo van bướm tương đối gọn so với nhiều loại van cùng kích thước.
• Khối lượng và không gian lắp đặt thường thuận lợi.
• Phù hợp với nhiều hệ thống đường ống nước.
• Có nhiều kích thước và kiểu kết nối.
• Có thể kết hợp với hệ thống cảnh báo hoặc BMS tùy thiết kế.

Nhược điểm và những điểm cần lưu ý

• Không phải là van tự động đóng mở chỉ vì có tín hiệu điện.
• Thông số công tắc phải phù hợp với hệ thống giám sát.
• Cần đấu dây đúng sơ đồ của nhà sản xuất.
• Cần lựa chọn đúng tiêu chuẩn kết nối với đường ống.
• Không nên lựa chọn van chỉ dựa vào kích thước DN.
• Đối với hệ thống PCCC, cần kiểm tra yêu cầu tiêu chuẩn và chứng nhận áp dụng cho từng sản phẩm.

So sánh van bướm tín hiệu điện và van bướm tay quay

Tiêu chí	Van bướm tay quay	Van bướm tín hiệu điện
Đóng mở bằng tay	Có	Có
Giám sát trạng thái	Không nếu không có công tắc	Có
Kết nối tủ điều khiển	Không phải chức năng tiêu chuẩn	Có thể
Hộp tín hiệu	Không	Có
Ứng dụng giám sát PCCC	Hạn chế nếu không bổ sung thiết bị giám sát	Phù hợp khi đáp ứng yêu cầu thiết kế

So sánh van bướm tín hiệu điện và van bướm điều khiển khí nén

Tiêu chí	Van bướm tín hiệu điện	Van bướm điều khiển khí nén
Chức năng chính	Giám sát vị trí	Tự động đóng/mở bằng khí nén
Nguồn khí nén	Không yêu cầu để vận hành van	Cần nguồn khí phù hợp
Motor điện	Không	Không
Công tắc giám sát	Có	Có thể lắp thêm
Tự động hóa	Chủ yếu ở chức năng giám sát	Có khả năng tự động hóa đóng/mở

Cách lựa chọn van bướm tín hiệu điện

Để lựa chọn đúng sản phẩm, cần xác định đầy đủ các thông số sau:

1. Xác định kích thước đường ống

Chọn DN theo đường kính danh nghĩa của đường ống và thiết kế hệ thống. Không nên chọn van chỉ dựa vào kích thước ngoài của đường ống.

2. Xác định áp suất làm việc

Kiểm tra áp suất thiết kế và áp suất làm việc thực tế để lựa chọn cấp áp suất phù hợp.

3. Chọn vật liệu

Đối với hệ thống nước thông thường có thể sử dụng vật liệu thân và gioăng theo thiết kế của nhà sản xuất. Với môi chất đặc biệt cần kiểm tra khả năng tương thích vật liệu.

4. Kiểm tra kiểu kết nối

Van có thể sử dụng kiểu wafer, lug hoặc mặt bích. Nếu dùng mặt bích cần kiểm tra chính xác tiêu chuẩn, đường kính PCD, số lỗ bu lông và kích thước mặt bích.

5. Kiểm tra bộ tín hiệu

Đây là yếu tố quan trọng. Cần xác định loại công tắc, số lượng tiếp điểm, sơ đồ đấu dây, cấp bảo vệ và yêu cầu của tủ giám sát.

6. Xác định yêu cầu PCCC

Nếu van sử dụng trong hệ thống PCCC, cần căn cứ hồ sơ thiết kế và tiêu chuẩn áp dụng để lựa chọn đúng loại van và thiết bị giám sát.

Hướng dẫn lắp đặt van bướm tín hiệu điện

1. Kiểm tra đúng kích thước và tiêu chuẩn kết nối trước khi lắp.
2. Vệ sinh đường ống, loại bỏ bụi bẩn và vật thể có thể ảnh hưởng đến đĩa van.
3. Đặt van đúng chiều và đúng vị trí theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
4. Đảm bảo đĩa van có đủ khoảng hở khi đưa van vào giữa hai mặt bích.
5. Căn chỉnh đường ống trước khi siết bu lông.
6. Siết bu lông đều theo trình tự phù hợp.
7. Kiểm tra hoạt động đóng/mở của van.
8. Đấu dây công tắc tín hiệu theo đúng sơ đồ kỹ thuật.
9. Kiểm tra tín hiệu tại tủ điều khiển hoặc hệ thống giám sát.

Bảo trì van bướm tín hiệu điện

Việc bảo trì nên được thực hiện định kỳ tùy theo môi trường và yêu cầu của hệ thống.

• Kiểm tra tình trạng thân van và bộ truyền động.
• Kiểm tra tình trạng rò rỉ.
• Kiểm tra khả năng đóng/mở của đĩa van.
• Kiểm tra dây dẫn và đầu nối tín hiệu.
• Kiểm tra công tắc giám sát.
• Kiểm tra trạng thái tín hiệu tại tủ điều khiển.
• Kiểm tra bu lông và vị trí lắp đặt.

Đối với hệ thống PCCC, việc kiểm tra và bảo trì cần tuân thủ quy trình vận hành, bảo dưỡng của công trình và yêu cầu kỹ thuật áp dụng.

Giá van bướm tín hiệu điện

Giá van bướm tín hiệu điện phụ thuộc vào nhiều yếu tố nên không có một mức giá cố định cho tất cả sản phẩm. Các yếu tố ảnh hưởng gồm:

• Kích thước DN.
• Vật liệu thân và đĩa van.
• Loại gioăng.
• Áp suất làm việc.
• Kiểu kết nối.
• Thương hiệu.
• Loại công tắc tín hiệu.
• Tiêu chuẩn và chứng nhận đi kèm nếu có.
• Số lượng đặt hàng.

Để nhận báo giá chính xác, nên cung cấp DN, PN, kiểu kết nối, môi chất, số lượng và yêu cầu về tín hiệu giám sát.

Mua van bướm tín hiệu điện chính hãng ở đâu?

DTA VIET NAM EQUIPMENT MATERIAL JSC cung cấp các dòng van công nghiệp, van bướm và thiết bị đường ống phục vụ hệ thống cấp nước, PCCC, HVAC và công nghiệp.

Khi lựa chọn van bướm tín hiệu điện, DTA có thể tư vấn theo kích thước đường ống, áp suất, vật liệu, kiểu kết nối và yêu cầu tín hiệu của hệ thống.

Thông tin liên hệ:

• Công ty: CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ THIẾT BỊ DTA VIỆT NAM
• Tên tiếng Anh: DTA VIET NAM EQUIPMENT MATERIAL JSC
• Địa chỉ: Dong Tri Village, Thanh Tri Commune, Hanoi City, Vietnam
• Điện thoại: +84 961332786
• Email: kt.dtavietnam@gmail.com
• Website: dtavietnam.com

Câu hỏi thường gặp về van bướm tín hiệu điện

Van bướm tín hiệu điện là gì?

Đây là van bướm được trang bị công tắc giám sát để xác định và truyền trạng thái đóng/mở của van về hệ thống giám sát hoặc tủ điều khiển.

Van bướm tín hiệu điện có tự động đóng mở không?

Không nhất thiết. Bộ tín hiệu chủ yếu phục vụ giám sát vị trí. Nếu cần van tự động đóng mở bằng điện, cần sử dụng van bướm điều khiển điện hoặc bộ truyền động phù hợp.

Van bướm tín hiệu điện có dùng cho PCCC không?

Có thể được sử dụng trong hệ thống PCCC khi sản phẩm đáp ứng yêu cầu của thiết kế và tiêu chuẩn áp dụng. Cần kiểm tra cụ thể model, công tắc giám sát và các chứng nhận liên quan thay vì mặc định mọi van đều phù hợp.

Van bướm tín hiệu điện DN100 là bao nhiêu inch?

DN100 tương đương kích thước danh nghĩa 4 inch.

Van bướm tín hiệu điện DN150 là bao nhiêu inch?

DN150 tương đương kích thước danh nghĩa 6 inch.

Van bướm tín hiệu điện khác gì van bướm điều khiển điện?

Van bướm tín hiệu điện chủ yếu dùng công tắc để giám sát trạng thái van, trong khi van bướm điều khiển điện sử dụng bộ truyền động điện để thực hiện thao tác đóng/mở theo tín hiệu điều khiển.

Công tắc tín hiệu của van dùng để làm gì?

Công tắc tín hiệu dùng để phát hiện trạng thái hoặc vị trí của van và chuyển trạng thái đó thành tín hiệu điện đưa về hệ thống giám sát.

Kết luận

Van bướm tín hiệu điện là giải pháp kết hợp giữa chức năng đóng/mở của van bướm và khả năng giám sát trạng thái bằng công tắc điện. Sản phẩm đặc biệt hữu ích trong những hệ thống cần kiểm soát vị trí van từ xa, trong đó có hệ thống PCCC, cấp nước, HVAC và các hệ thống kỹ thuật khác.

Khi lựa chọn, cần quan tâm đồng thời đến DN, áp suất, vật liệu, kiểu kết nối, loại công tắc, sơ đồ tín hiệu và tiêu chuẩn áp dụng. Đặc biệt, cần phân biệt rõ van bướm tín hiệu điện với van bướm điều khiển điện để lựa chọn đúng thiết bị theo nhu cầu thực tế.