Van phao gang là thiết bị tự động điều khiển dòng nước dựa trên sự thay đổi của mực chất lỏng trong bồn, bể chứa hoặc hệ thống cấp nước. Van sử dụng cơ cấu phao để tự động mở khi mực nước giảm và đóng khi mực nước đạt đến mức cài đặt.

Với thân van bằng gang và thiết kế phù hợp cho đường ống kích thước lớn, van phao gang thường được sử dụng trong hệ thống cấp nước, bể chứa, trạm xử lý nước, hệ thống tưới tiêu và các công trình công nghiệp. Một số dòng van phao gang có thiết kế van chính kết hợp với pilot phao để kiểm soát mực nước tự động.

Van phao gang là gì?

Van phao gang là loại van phao có thân van được chế tạo từ gang, thường là gang xám hoặc gang cầu tùy theo thiết kế và nhà sản xuất. Van có nhiệm vụ tự động kiểm soát dòng nước vào bể dựa trên tín hiệu cơ học từ phao.

Khác với các loại van phao đồng, inox hoặc nhựa thường được sử dụng ở kích thước nhỏ, van phao gang thường xuất hiện trong các hệ thống có đường kính lớn và lưu lượng cấp nước cao.

Tùy thiết kế, van phao gang có thể là loại phao cơ trực tiếp hoặc van phao thủy lực điều khiển bằng pilot phao. Vì vậy cần kiểm tra đúng cấu tạo của từng model trước khi lựa chọn.

Van phao gang tiếng Anh là gì?

Trong tài liệu kỹ thuật, van phao gang thường được gọi bằng các thuật ngữ:

• Cast Iron Float Valve
• Ductile Iron Float Valve – nếu thân van bằng gang cầu.
• Float Control Valve
• Float Level Control Valve

Nếu sản phẩm sử dụng thân gang cầu, nên sử dụng thuật ngữ Ductile Iron Float Valve để thể hiện chính xác vật liệu.

Cấu tạo van phao gang

Cấu tạo phụ thuộc vào từng loại van. Với van phao gang kích thước lớn, các bộ phận thường gồm:

Bộ phận	Chức năng
Thân van	Chứa cơ cấu van và kết nối với đường ống.
Nắp van	Che chắn và tạo khoang làm việc cho cơ cấu bên trong.
Đĩa van	Đóng hoặc mở dòng nước qua van.
Gioăng/đệm làm kín	Đảm bảo van đóng kín.
Phao	Phát hiện sự thay đổi mực nước.
Cần phao hoặc pilot phao	Truyền tín hiệu điều khiển từ mực nước đến cơ cấu van.
Trục van	Truyền chuyển động đến bộ phận đóng mở.
Đầu kết nối	Liên kết van với đường ống, thường là mặt bích đối với van kích thước lớn.

Nguyên lý hoạt động của van phao gang

Van phao gang có thể hoạt động theo nhiều thiết kế. Với loại cơ học đơn giản, nguyên lý tương tự van phao thông thường.

Khi mực nước giảm

Khi mực nước trong bể giảm xuống, phao hạ theo. Chuyển động của phao tác động lên cơ cấu điều khiển và làm van mở để cấp nước vào bể.

Khi mực nước tăng

Khi nước được cấp vào bể, phao nổi lên. Khi đạt đến mức đóng, phao tác động lên cơ cấu van làm van đóng hoặc giảm dòng cấp nước tùy thiết kế.

Đối với van phao thủy lực

Ở các hệ thống đường kính lớn, phao có thể điều khiển một pilot để thay đổi áp suất trong buồng điều khiển của van chính. Áp lực đường ống sau đó được sử dụng để đóng hoặc mở van chính.

Ưu điểm của cấu hình này là có thể điều khiển van kích thước lớn bằng một cơ cấu phao nhỏ hơn, đồng thời phù hợp với các hệ thống cấp nước có lưu lượng lớn.

Chức năng của van phao gang

• Tự động kiểm soát dòng nước cấp vào bể.
• Duy trì mực nước trong phạm vi thiết kế.
• Ngăn dòng nước tiếp tục cấp khi bể đạt mức yêu cầu.
• Điều khiển hệ thống cấp nước mà không cần người vận hành đóng mở thủ công liên tục.
• Phù hợp với hệ thống đường ống có kích thước lớn.
• Ứng dụng trong bể chứa, trạm xử lý nước và hệ thống cấp nước công nghiệp.

Thông số kỹ thuật van phao gang

Thông số	Đặc điểm tham khảo
Tên sản phẩm	Van phao gang
Tên tiếng Anh	Cast Iron Float Valve / Ductile Iron Float Valve
Vật liệu thân	Gang xám hoặc gang cầu tùy model
Kiểu điều khiển	Cơ học hoặc thủy lực bằng pilot phao tùy thiết kế
Kiểu kết nối	Mặt bích hoặc kiểu khác tùy model
Kích thước	DN50 – DN300 hoặc lớn hơn tùy sản phẩm
Môi chất	Nước và môi chất phù hợp với vật liệu van
Áp suất làm việc	Phụ thuộc model và cấp áp suất
Nhiệt độ làm việc	Phụ thuộc model và vật liệu gioăng
Điều khiển	Tự động theo mực nước

Thông số áp suất, nhiệt độ, kích thước và vật liệu cần được kiểm tra theo catalogue của từng nhà sản xuất. Không nên mặc định mọi van phao gang đều có cùng cấp áp suất.

Các kích thước van phao gang phổ biến

Kích thước	Quy đổi	Ứng dụng tham khảo
DN50	2 inch	Hệ thống cấp nước nhỏ và vừa
DN65	2 1/2 inch	Bể chứa và hệ thống cấp nước
DN80	3 inch	Hệ thống cấp nước công trình
DN100	4 inch	Trạm cấp nước và bể chứa
DN125	5 inch	Hệ thống có lưu lượng lớn
DN150	6 inch	Hệ thống cấp nước công nghiệp
DN200	8 inch	Bể chứa và trạm xử lý nước
DN250	10 inch	Đường ống lưu lượng lớn
DN300	12 inch	Hệ thống cấp nước quy mô lớn

Ưu điểm của van phao gang

• Phù hợp đường ống lớn: có thể đáp ứng các hệ thống có lưu lượng cấp nước cao khi lựa chọn đúng model.
• Kết cấu chắc chắn: thân gang phù hợp với nhiều hệ thống đường ống công nghiệp.
• Tự động kiểm soát mực nước: giảm nhu cầu vận hành thủ công.
• Không cần tín hiệu điện: đối với các thiết kế phao cơ học hoặc thủy lực.
• Đa dạng kích thước: có nhiều lựa chọn cho đường ống từ nhỏ đến lớn.
• Có thể kết hợp pilot: một số dòng van phao thủy lực cho phép điều khiển chính xác hơn cơ cấu van chính.

Nhược điểm của van phao gang

• Trọng lượng lớn hơn van phao nhựa, đồng hoặc một số loại inox.
• Gang có thể bị ăn mòn nếu lớp bảo vệ bị hư hỏng và môi trường không phù hợp.
• Cần kiểm tra chính xác cấp áp suất trước khi sử dụng.
• Van kích thước lớn yêu cầu không gian lắp đặt và hệ thống giá đỡ phù hợp.
• Đối với van phao thủy lực, cần kiểm tra thêm hệ thống pilot và đường ống điều khiển.

Van phao gang được sử dụng ở đâu?

Van phao gang thường được sử dụng trong:

• Bể chứa nước sạch.
• Trạm cấp nước.
• Trạm xử lý nước.
• Bể chứa nước công nghiệp.
• Hệ thống tưới tiêu.
• Hệ thống cấp nước cho khu dân cư.
• Hệ thống cấp nước cho nhà máy.
• Bể chứa nước chữa cháy khi model được thiết kế phù hợp.
• Hệ thống đường ống có kích thước lớn.

So sánh van phao gang và van phao đồng

Tiêu chí	Van phao gang	Van phao đồng
Vật liệu	Gang xám/gang cầu	Đồng/Brass
Kích thước phổ biến	Thường từ DN50 trở lên tùy model	Thường phù hợp kích thước nhỏ hơn
Kết nối	Thường mặt bích ở kích thước lớn	Thường ren
Lưu lượng	Phù hợp hệ thống lớn khi chọn đúng model	Phù hợp hệ thống nhỏ và vừa
Trọng lượng	Nặng	Nhẹ hơn
Ứng dụng	Công nghiệp, cấp nước, xử lý nước	Dân dụng và hệ thống cấp nước nhỏ

Van phao gang và van phao inox khác nhau thế nào?

Tiêu chí	Van phao gang	Van phao inox
Vật liệu	Gang	Inox 304/316 hoặc theo model
Độ bền cơ học	Tốt	Tốt
Khả năng chống ăn mòn	Cần lớp bảo vệ và môi trường phù hợp	Thường tốt hơn trong nhiều môi trường phù hợp
Kích thước	Có nhiều dòng kích thước lớn	Có từ nhỏ đến lớn tùy thiết kế
Chi phí	Thường kinh tế hơn inox ở cùng phân khúc	Thường cao hơn

Cách lựa chọn van phao gang

1. Xác định kích thước đường ống

Trước tiên cần xác định DN của đường ống. Ví dụ DN100 tương đương 4 inch, DN150 tương đương 6 inch và DN200 tương đương 8 inch.

2. Xác định lưu lượng

Lưu lượng cấp nước cần thiết là yếu tố quan trọng để xác định kích thước van. Không nên lựa chọn chỉ dựa vào đường kính đường ống.

3. Kiểm tra áp suất

Cần xác định áp suất đầu vào và điều kiện làm việc của hệ thống, sau đó đối chiếu với cấp áp suất của van. PN10, PN16 hoặc cấp áp suất khác không nên được hiểu là một giá trị áp suất sử dụng cố định trong mọi điều kiện nhiệt độ.

4. Chọn gang xám hay gang cầu

Gang cầu thường được sử dụng trong nhiều thiết kế van công nghiệp nhờ đặc tính cơ học phù hợp. Tuy nhiên lựa chọn cuối cùng phải dựa trên catalogue và yêu cầu của hệ thống.

5. Kiểm tra kiểu điều khiển

Đối với van kích thước lớn, cần xác định van sử dụng phao cơ trực tiếp hay pilot phao thủy lực. Hai cấu hình có nguyên lý và yêu cầu lắp đặt khác nhau.

6. Kiểm tra tiêu chuẩn mặt bích

Nếu van kết nối mặt bích, cần kiểm tra sự tương thích giữa tiêu chuẩn mặt bích của van và đường ống như PN10, PN16, ANSI hoặc tiêu chuẩn khác theo thiết kế.

Hướng dẫn lắp đặt van phao gang

1. Kiểm tra kích thước, cấp áp suất và tiêu chuẩn kết nối của van.
2. Kiểm tra đường ống trước khi lắp đặt.
3. Làm sạch các tạp chất trong đường ống.
4. Đảm bảo hai mặt bích được căn chỉnh chính xác.
5. Lắp gioăng phù hợp.
6. Siết bu lông theo trình tự phù hợp và tránh siết lệch.
7. Lắp phao ở vị trí có thể chuyển động tự do.
8. Với van phao thủy lực, lắp đúng đường ống điều khiển và pilot theo sơ đồ của nhà sản xuất.
9. Mở nước từ từ.
10. Kiểm tra khả năng đóng mở của van khi mực nước thay đổi.

Với van kích thước lớn, cần có biện pháp nâng hạ và giá đỡ phù hợp với trọng lượng thiết bị.

Lỗi thường gặp ở van phao gang

Van không đóng kín

Nguyên nhân có thể là cặn bẩn tại đĩa và gioăng, gioăng bị hư, cơ cấu phao hoạt động không đúng hoặc điều kiện áp suất không phù hợp.

Van không mở khi mực nước giảm

Kiểm tra phao, cơ cấu truyền động hoặc pilot phao. Đối với van thủy lực, cần kiểm tra cả đường ống điều khiển và các bộ phận pilot.

Van đóng mở chậm hoặc không ổn định

Đối với van phao thủy lực, có thể liên quan đến áp suất hệ thống, lưu lượng qua đường điều khiển, bộ lọc pilot hoặc cài đặt của pilot.

Rò rỉ tại mặt bích

Cần kiểm tra gioăng, độ đồng tâm của mặt bích, tình trạng bề mặt làm kín và lực siết bu lông.

Bảo dưỡng van phao gang

Van phao gang cần được kiểm tra định kỳ, đặc biệt trong hệ thống cấp nước hoạt động liên tục.

• Kiểm tra tình trạng thân van.
• Kiểm tra phao.
• Kiểm tra cần phao.
• Kiểm tra đĩa và gioăng làm kín.
• Kiểm tra rò rỉ tại mặt bích.
• Vệ sinh cặn bẩn.
• Kiểm tra lớp phủ bảo vệ bên ngoài.
• Đối với van thủy lực: kiểm tra pilot, bộ lọc, đường ống điều khiển và các phụ kiện liên quan.

Giá van phao gang

Giá van phao gang phụ thuộc vào kích thước, vật liệu thân, cấp áp suất, kiểu điều khiển, tiêu chuẩn kết nối, thương hiệu và cấu hình phụ kiện.

Yếu tố	Ảnh hưởng đến giá
Kích thước DN	Van DN lớn thường có giá cao hơn
Gang xám/gang cầu	Vật liệu thân khác nhau ảnh hưởng đến giá
Cấp áp suất	PN10, PN16 hoặc cấp khác tùy model
Kiểu kết nối	Chủ yếu mặt bích ở các dòng van lớn
Pilot phao	Cấu hình thủy lực có thể có thêm chi phí phụ kiện
Thương hiệu	Xuất xứ và thương hiệu ảnh hưởng đến giá

Để nhận báo giá chính xác, cần cung cấp DN, cấp áp suất, kiểu kết nối, số lượng và yêu cầu vật liệu.

Mua van phao gang ở đâu?

DTA Việt Nam cung cấp các loại van và thiết bị đường ống phục vụ hệ thống cấp nước, xử lý nước và công nghiệp. Khi lựa chọn van phao gang, khách hàng nên kiểm tra đầy đủ catalogue, vật liệu, cấp áp suất, kiểu điều khiển và tiêu chuẩn kết nối.

CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ THIẾT BỊ DTA VIỆT NAM

• Địa chỉ: Dong Tri Village, Thanh Tri Commune, Hanoi City, Vietnam
• Điện thoại: +84 961332786
• Email: kt.dtavietnam@gmail.com
• Website: dtavietnam.com

Câu hỏi thường gặp về van phao gang

Van phao gang có cần điện không?

Thông thường không. Van phao cơ học và nhiều dòng van phao thủy lực sử dụng tín hiệu mực nước và năng lượng từ hệ thống để điều khiển, không cần tín hiệu điện để đóng mở.

Van phao gang có dùng cho bể nước lớn không?

Có. Đây là một trong những nhóm ứng dụng phổ biến của van phao gang, đặc biệt với các model mặt bích và van phao thủy lực có kích thước lớn.

Van phao gang DN100 là bao nhiêu inch?

DN100 tương đương kích thước danh nghĩa 4 inch.

Van phao gang DN150 là bao nhiêu inch?

DN150 tương đương kích thước danh nghĩa 6 inch.

Van phao gang có dùng cho nước sạch không?

Có, nếu model được thiết kế cho nước sạch và các vật liệu tiếp xúc với môi chất phù hợp với yêu cầu của hệ thống.

Van phao gang có dùng cho hóa chất không?

Không nên mặc định. Gang, lớp phủ, gioăng và các bộ phận bên trong phải tương thích với loại hóa chất, nồng độ, nhiệt độ và áp suất cụ thể.

Van phao gang có loại mặt bích không?

Có. Các dòng van phao gang kích thước lớn thường sử dụng kết nối mặt bích, tuy nhiên tiêu chuẩn mặt bích cần được kiểm tra theo đúng model.

Kết luận

Van phao gang là giải pháp tự động kiểm soát mực nước phù hợp với nhiều hệ thống cấp nước, bể chứa và đường ống có kích thước lớn. So với van phao đồng hoặc nhựa, van phao gang thường được sử dụng trong các hệ thống yêu cầu kích thước lớn và lưu lượng cao hơn.

Khi lựa chọn sản phẩm, cần xác định chính xác kích thước DN, lưu lượng, áp suất, tiêu chuẩn mặt bích, vật liệu gang, kiểu phao và cấu hình điều khiển. Đối với van phao thủy lực, cần kiểm tra thêm pilot và hệ thống đường ống điều khiển để đảm bảo van hoạt động ổn định.